Ilgın'da Eğitim Tarihi H. 1332 M. 1914
Ilgın'da Eğitim Tarihi
Ilgın Okulları H. 1332 M. 1914 Tarihli Konya Salnamesine Göre
Ilgın Maarif Eğitim Öğretim Tarihi.
Ilgın tarihinden bir sayfa, Osmanlı Devleti son dönemi Konya Vilayet Salnamesi (İl Yıllığı) Hicri 1332, Miladi 1914 Senesi kayırlarında yer alan şehrimiz Ilgın'ın Maarif, eğitim, öğretimi ve okulları hakkındaki kayıtlara geçen bilgiler.
Ilgın'ın köyleri ile birlikte genelinde 1914 Senesinde toplam 18 okul mevcut olduğu görülüyor. Bu okullardan biri Ilgın Merkezinde olan gayrimüslimlere ait olan Rum İbtidaisi (ilkokulu)dir.
Sırasıyla bu okullar ve öğrenci durumları şöyledir:
1. Ilgın Rüştiyesi: Ilgın Orta okulu. 1323/1909 yılında açılan okul resmîdir. 1 öğretmenin görevli olduğu okulda 32 öğrenci eğitim görmektedir. Okuldan 35 öğrenci mezun olmuştur.
2. Numune-i Terakki İbtidaiyesi: İİkokul, 1314/1898 yılında açılan okul resmîdir. 2 öğretmenin görevli olduğu okuldan 120 öğrenci mezun olmuştur.
3. Feyziye İbtidaiyesi: 1326/1910 yılında açılan okul resmîdir. 2 öğretmenin görevli olduğu okuldan 120 mezun olmuştur.
4. İnas İbtidaiyesi: 1325/1909 yılında açılan okul resmîdir. 1 öğretmenin görevli olduğu okulda 55 kız öğrenci eğitim görmektedir.
5. Rum İbtidaiyesi: 1310/1894 yılında açılan okul özeldir. 1 erkek, 1 bayan toplam 2 öğretmenin görevli olduğu okulda 72 öğrenci eğitim görmektedir. Okul 150 mezun vermiştir.
6. Argıdhanı Ravza-yı Terakki İbtidaiyesi: 1325/1909 yılında açılan okul resmîdir. 1 öğretmenin görevli olduğu okulda 25 öğrenci eğitim görmektedir.
7. Argıdhanı Şemsü’l-Mearif İbtidaiyesi: 1323/1907 yılında açılan okul resmîdir. 1 öğretmenin görevli olduğu okulda 30’u erkek 20’si kız olmak üzere toplam 50 öğrenci eğitim görmektedir.
Sıbyan Okulları:
8. Sıbyan: Sıbyan mektebi, Osmanlı Devleti Maarif sisteminde ilköğretim kurumlarına verilen genel addır. Sıbyan okulları öğrenci sayısı istatistikte toplam olarak verilmiştir. Ilgın'da bu tarihte toplam olarak kız erkek 480 öğrenci eğitim görmektedir.
9. Sıbyan: 1 öğretmen görevlidir.
10. Sıbyan: 1 öğretmen görevlidir.
11. Sıbyan: 1 öğretmen görevlidir.
12. Sıbyan: 1 öğretmen görevlidir.
13. Sıbyan: 1 öğretmen görevlidir.
Köy İbtidaileri (İkokulları):
14. Ruus (Başköy) İbtidaiyesi: 1325/1909 yılında açılan okul resmîdir. 1 öğretmenin görevli olduğu okulda 28 öğrenci eğitim görmektedir.
15. İhsaniye İbtidaiyesi: 1325/1909 yılında açılan okul resmîdir. 1 öğretmenin görevli olduğu okulda 50 öğrenci eğitim görmektedir.
16. Aşağı Çiğil İbtidaiyesi: 1325/1909 yılında açılan okul resmîdir. 1 öğretmenin görevli olduğu okulda 27 öğrenci eğitim görmektedir.
17. Derbent İbtidaiyesi: 1325/1909 yılında açılan okul resmîdir. 1 öğretmenin görevli olduğu okulda 45 öğrenci eğitim görmektedir.
18. Bulcuk İbtidaiyesi: 1325/1909 yılında açılan okul resmîdir. 1 öğretmenin görevli olduğu okulda 19 öğrenci eğitim görmektedir.
Ilgın’da 1 rüştiye, 11 ibtidai ve 6 da sıbyan okulu mevcuttur. Bu okullar 1310/1894-1326/1910 tarihlerinde açılmıştır. Okullardan 7’si hazineden, 3’ü komisyondan 1’i Rum cemaatinden ve 7’si de ahaliden yardım almaktadır. Okullardan 13’ü merkezdedir. 5 ibtidai mektebi adı geçen köylerdedir. Ilgın’da 20’si erkek, 1’i bayan olmak üzere 21 öğretmen görev yapmaktadır.
Toplam öğrenci sayısı 742’dir. Öğrencilerden 75’i kızdır. Öğrencilerden 32’si rüştiye, 230’u ibtidai ve 480’i sıbyanda eğitim öğretim görmektedir. Şimdiye kadar 35’i rüştiye, 120’si ibtidai ve 150’si de Rum ibtidaisinden olmak üzere 305 öğrenci mezun olmuştur.
Yukarıdaki resmi kayıtara göre H. 1332 M. 1914 senesinde, günümüz Ilgının köyleri/mahalleleri olan Çiğil, Bulcuk ve İhsaniye olamk üzere topam üç köyde ibtidaiye yani ilk mektep, sonradan ilkokul adıyla anılan eğitimin veridiği görülüyor. Bu dönemde Ruus (Başköy) ve Derbent idari olarak Ilgın'a bağlı köyler oldukları için bilgileri burada yer almaktadır.
Ahmet Çelik Konya'da Eğitim 2017 Sayı:2 Sayfa: 17
Ilgın Araştırmaları Beytullah YILDIRIM
Ilgın, Osmanlı Eseri Tarihi Lala Mustafa Paşa Külliyesi, Sıbyan Mektebi 16. Y.Y. Sene 2019.
Kaynaklar:
Beytullah Yıldırım / Ilgın Araştırmaları
