Ilgın Lala Mustafa Paşa Külliyesi Akşam

Ilgın Lala Mustafa Paşa Külliyesi Akşam

Ilgın, şehir merkezinde, çarşı içerisinde bulunan Osmanlı Devleti, Padişah III. Murad saltanatında 28 Nisan 1580 ile 7 Ağustos 1580 tarihleri arasında üç ay dokuz gün sadrazamlık yapmış bir Osmanlı devlet adamı Lala Mustafa Paşa (Kara Mustafa Paşa) tarafından Mimar Sinan'a inşa ettirilen yapılar topluluğu külliye; camii, sıbyan mektebi, kütüphane, imaret, fırın, tabhâne odaları, han, arasta (çarşı), şadırvan ve sebilden oluşmaktadır. Cami kapısı üzerindeki kitâbeye göre Hicri 984  Miladi 1576  yılında inşa edilen külliyenin günümüzde bütün yapıları restore edilerek onarılmış ve tümü mevcut olup her biri vakfiyesinde tek tek belirtilmiştir.

Fotoğrafta, Osmanlı Ecdat Yadigarı Ilgın Tarihi Lala Mustafa Paşa Külliyesinin Akşam Görünümü.

Kaynaklar:

Beytullah Yıldırım / Ilgın Araştırmaları

Ilgın Argıthanı Tarihçesi

Ilgın Argıthanı Tarihçesi 

Argıthanı, Ilgın'ın en önemli yerleşim yerlerinden birisidir. Argıthanı 1202 yılında Anadolu Selçuklu devlet adamlarından II. Kılıç-arslan ve oğlu Rükneddin Süleymanşah devrinin “sipehsalar”larından Vezir Şemseddin Altun Aba’nın eski çağlardan beri bir ticaret yolu üzerinde olan bu şehirde bir kervansaray ve teşkilatını kurması bölgenin ticari ve kültürel yönden önemini artırmıştır. Argıt adlı kasaba bu hanla “Argıthanı” adını almıştır. Anadolu’nun en buhranlı Moğol istilası dönemlerinde Anadolu Selçuklu devletine elli yıldan fazla hizmet eden Vezir, Konyalı, Selçuklu Devlet adamı Sahip Ata Fahreddin Ali, günümüzde Argıthanında Kültür Parkı’nın güneyinde bulunan yol emniyeti, yolcuların güvenliği ve disiplini için bir menzilhâne inşa ettirmiştir. Argıthanı halkı Türkmen ve Yörüktür. Türkmen “Müslüman Türk” demektir. Osmanlı döneminde Argıt beldesi kayıtlarda bir köydür. Anadolu Selçukluları dönemi eseri olan Tarihi Argıt Köprüsü, önemli bir tarihi yapıdır. Mısır seferine 1516 da giden Yavuz Sultan Selim Han, bu köprüden geçmiş, 1533 de ilk İran  (Irakeyn) seferine giden oğlu Kanuni Sultan Süleyman bu köprünün Matrakçı Nasuh'a renkli bir resmi olan güzel bir minyatürünü yaptırmıştır. Bağdat seferine 1638 yılında giden IV Murat’ da bu köprüden geçmiştir. Anadolu Selçukluları döneminde önemli bir ticaret ve kültür merkezi olan Argıthanı’nda, Osmanlılar döneminde sosyal düzenin bozulması vergi yolsuzlukları, levent ve eşkıya saldırıları sonucunda nüfusu önemli ölçüde azalmıştır. XVI . yy'da meydana gelen bu bozuklukların önlenmesi, tarım ve üretimin artırılması için burada bazı vergilerden muaf tutulan bir derbent kuruldu. III . Sultan Ahmet döneminde Damat Nevşehirli İbrahim Paşa’nın sadrazamlığı döneminde, Konya’ya tabi Argıthanı derbendi hudut namesi (18 Zilkade, ll Ekim 1721)de Konya Valisi Vezir Osman Paşanın huzurunda Ilgın, Doğanhisar ve Akşehir naiplerinin imzalarının bulunduğu, hanlar ve derbentler hususunda mübaşir tayin edilen Dergah-ı Ali kapıcı başlarından Bahri Mehmet Ağa tarafından tespit edilip Osmanlı Payitahtı İstanbul’a gönderilerek baş muhasebeye kaydedildi. Eşkıya saldırısı, huzur ve emniyet yokluğundan dolayı yerlerini terk eden Konya’daki başı boş halkın belirli bir bölümünden 200, 300 kişi Argıthanı’na yerleştirilmek istendi. Yaklaşık 100 hane Akşehir’deki halktan, Ilgın Kasabasından da otuz, kırk hane başı boş halktan seçildi. Argıthanına yerleşenler arasında altmış iki hane Eğrigöz, Nadir, Görnes, Absası, Karahöyük, Çakıllar, Milis, Bermende, Akşehirden de onbeş hane geldi. Argıthanın yerlisi iken çevreye göç eden altı hane Ilgın’ dan ve diğer yerli halktan yirmi altı hane geldi. Ayrıca Turgut kazasına bağlı Gökçeler köyü halkından Atçekenler de kasabaya yerleşti. 

Argıthanı ilk dönemde: İskan, Türkmen, Argıt, ve Azarı isimli dört mahalle kuruldu. 9 yy. da Karaman eyaleti şu sancaklara ayrılmıştır: 1 Hanit (Isparta), 2 Teke (Antalya), 3 Alaiye (Alanya), 4 Burdur, 5 Konya, 6 Niğde ve 7 İçel Sancakları.

Karaman eyaletinin yüz on bir, Konya sancağının yirmi dört kazasından birisi de o dönemde Argıthanı idi Hiceri 1284 Miladi 1868 yıllarından itibaren Argıthanı Nahiye Müdürlüğü haline gelmiştir. Hicri 1317 Miladi 1901 yılında Argıthanında altı mahalle ve 2404 nüfus bulunuyordu nahiyede bir hükümet konağı, üç camii ve mescit, bir mektep, iki medrese, yirmi dükkan ve mağaza, yüz tezgah, iki fırın, dört değirmen, dört kahvehane vardı. Argıthanı’nda 1887 yılından bu yana belediye teşkilatı İbrahim paşadan beri karakol teşkilatı bulunmaktadır. Argıthanı’nda medrese ve eğitim teşkilatı 1720 yılından itibaren hizmete devam etmiştir. Osmanlı Devleti döneminde; Veli Efendi Medresesi, Süleyman Efendi Medresesi, Tosun Mehmet Efendi Medresesi, ve Mestan Efendi Medresesi, olmak zere dört medrese bulunmaktadır. Süleyman Efendi Medresesi 1317/1901 Yılında Konya Valisi Mehmet Ferit Paşa Döneminde Hamidiye ibtidaisi daha sonra Şems’ül Maarif Ravza’i Terakki İbtidaileri ve Rüştiye (orta okulu) açılmıştır. Birinci Cihan Savaşı ve milli mücadeleye önemli derecede destek veren Argıthanından yüz kadar asker şehit ve bir kısmı da gazi olmuşlardır. 

Fotoğrafta, Ilgın Argıthan'dan 2017 tarihli genel bir görünüm.

Kaynaklar:

Beytullah Yıldırım / Ilgın Araştırmaları

Ilgın Hamam Dağı

Ilgın Hamam Dağı 

Ilgın Hamam dağı, Ilgın Kaplıcalarının menbâğının ana kaynağı. Asırlardır kimi zaman azalarak kimi zaman çoğalarak derinlerinden gelen kudretten ılınmış, şifalı, sıcak su kaynağı ile nasibi olan nicelerine şifa dağıtmaktadır. 

Fotoğrafta, Bütün Ilgın'ı yukarıdan seyreden Hamam Dağı'nın Şubat 2021 tarihli genel bir görünümü.

Ilgın Araştırmaları Beytullah YILDIRIM 

https://ilginarastirmalari.blogspot.com

#Ilgın #IlgınBelediyesi #IlgınKaymakamlığı #IlgınKaplıcaları #IlgınTermalTesisleri #İstanbulIlgınlılarDerneği #IlgınŞifaŞehri #Konya #IlgınAraştırmaları #HamamDağı

Kaynaklar:

Beytullah Yıldırım / Ilgın Araştırmaları

Tarihte Ilgın Medreseleri

Tarihte Ilgın Medreseleri

Medrese, İslâm tarihinde eğitim ve öğretim kurumlarının genel adıdır. Türkler’in Anadolu’ya gelişinden itibaren bu coğrafyada birçok medresenin yapıldığı görülmektedir. Anadolu Selçukluları Anadolu’da bir şehri fethettiklerinde ilk iş olarak orada cami, medrese, zâviye inşa ederek tüccarları, din adamlarını ve Türk nüfusu buralara yerleştirmişlerdir.

Osmanlı Devleti, cennet mekan Sultan II. Abdülhamid Han dönemi, Hicri 1319, Miladi 1901 Tarihli Maarif (eğitim) Salnamesi kayıtlarına göre o dönemin Ilgın Merkez ve Ilgın'a bağlı yerleşim yerlerindeki eğitim kurumları olan Medreselerin dağılımı şöyleydi:

Ilgın Merkezde 2, olmak üzere Argıthanı, Derbent, Aşağı Çiğil, Ruus (Başköy), Taşdiğin (Deştiğin) köylerinde birer olmak üzere toplamda 7 medrese mevcut olup bu medreselerde 7 müderris görev yapmaktadır. Faal durumdaki bu medreselerde o dönem toplam 163 öğrenci eğitim öğretim görmektedir. 

Ilgın Medreseleri:

1- Ilgın Merkez, Huşu Medresesi, Huşu Mahallesi’ndedir. Kurucusu: Hacı Ömer’dir. Müderrisinin adı belli olmayan medresede Öğrenci sayısı da bilinmemektedir.

2- Ilgın Merkez, Naki Medresesi, Cami-i Atik civarındadır. Ahali tarafından yaptırılmıştır. Müftü Hasan Efendi’nin müderris olduğu medresede 33 öğrenci eğitim görmektedir.

3- Çiğil Medresesi, Aşağı Çiğil köyündedir. Ahali tarafından yaptırılmıştır. Mustafa Efendi’nin müderris olduğu medresede 10 öğrenci eğitim görmektedir.

4- Derbent Medresesi, Derbent köyündedir. Ahali tarafından yaptırılmıştır. Mevlüt Efendi’nin müderris olduğu medresede 30 öğrenci eğitim görmektedir.

5- Argıthanı Hacı Veli Efendi Medresesi, Argıthanı nahiyesindedir. Ahali tarafından yaptırılmıştır. Süleyman Efendi’nin müderris olduğu medresede 50 öğrenci eğitim görmektedir.

6- Ruus Medresesi, Ruus (Başköy) köyündedir. Ahali tarafından yaptırılmıştır. Müderrisinin adı belli olmayan medresede 30 öğrenci eğitim görmektedir.

7- Taşdiğin Medresesi, Taşdiğin (Deştiğin) köyündedir. Ahali tarafından yaptırılmıştır. Müftü Ahmed Efendi’nin müderris olduğu medresede 10 öğrenci eğitim görmektedir.

Ilgın'da salnamede bahsedilenden hariç tarihte Selçuklu ve Osmanlı Devleti dönemlerinde Ilgın Merkezinde farklı yerlerde ve isimlerde medreseler kurulmuş olup sadece iki medreseden ibaret değildir.

Ilgın Merkezde olduğunu 1901 senesi Maarif Salnamesinden öğrendiğimiz Huşu ve Naki medreselerinin mevkii ve konum itibariyle Ilgın'ın neresinde olduğu hakkında bir bilgiye ulaşamadık.

Fotoğrafta, Ilgın Lala Mustafa Paşa Külliyesi restorasyondan önceki görünümü.

Kaynaklar:

Beytullah Yıldırım / Ilgın Araştırmaları

Ilgın'ın At Arabacıları

Ilgın'ın At Arabacıları

Ilgın sokaklarında at nalının yankılandığı yıllar da mazide kaldı. 

Rengarenk boyalı cicilice süslü at arabaları, fiyakalı, güzel koşumlu atları ve vefakar at arabacıları vardı bir zamanlar Ilgın'ın.

Ilgın Araştırmaları Beytullah YILDIRIM 

https://ilginarastirmalari.blogspot.com

#Ilgın #IlgınBelediyesi #IlgınKaymakamlığı #IlgınKaplıcaları #IlgınTermalTesisleri #İstanbulIlgınlılarDerneği #IlgınŞifaŞehri #Konya #IlgınAraştırmaları

Kaynaklar:

Beytullah Yıldırım / Ilgın Araştırmaları

Ilgın Folkloru Düğünler

Ilgın Folkloru Düğünler

Zengin kültür birikimi ve geleneksel Konya ananeleri ile Ilgın geçmişten günümüze halk folkloru ile müstesna bir şehrimizdir.

Düğün kıyafetleri

Ilgın'da düğünlerde erkeklerin giydiği özel bir kıyafet yoktur. Genelde takım elbise giyilir. Merkez olarak kadınlar düğünlerde hususi takım elbiseler giyerler. Kadife, şali, yünlü diye adlandırılan kumaşlardan dikilen şalvar ve işlikten oluşur. Bu elbiseler genelde nişan, kız hamamı, kına gecesi günlerinde giyilir. Köylerimizde de benzer ve değişik kıyafetlere rastlamak mümkündür. 

Halk Oyunları

Ilgın'ın kendine has oyunları Konya bölgesinin klasik kaşık oyunlarıdır. Düğünlerde önceleri davul zurna, ve ince saz eşliğinde oynanırdı. Günümüzde ise elektronik piyano ve elektro saz eşliğinde yapılan müzik eşliğinde çalıp söylenmektedir. Oyunlar genelde karşılıklı iki veya daha fazla kişi tarafından gerçekleştirilir. Oyun havalarında ise genellikle Konyalı, Kozan dağı, Aslan Mustafa, Şerif hanım, Çubuk telde bağlama, Mevlana, Kaymakam kızı, Çifte telli, Emmiler, Develi ve ILGIN'ım türküleridir.

Ilgın Hamam Dağından Genel Görünüm. Sene 2012.

Kaynaklar:

Beytullah Yıldırım / Ilgın Araştırmaları

Ilgın Çavuşçu Gölünde Göçmen Kuşlar

Ilgın Çavuşçu Gölünde Göçmen Kuşlar

Flamingo diyorlar, doğrusu Allı Turnalar

Ilgın Çavuşçu Gölü Genel Görünüm 2021

Ilgın Araştırmaları Beytullah YILDIRIM 

https://ilginarastirmalari.blogspot.com

#Ilgın #IlgınBelediyesi #IlgınKaymakamlığı #IlgınKaplıcaları #IlgınTermalTesisleri #İstanbulIlgınlılarDerneği #IlgınŞifaŞehri #Konya #IlgınAraştırmaları

Kaynaklar:

Beytullah Yıldırım / Ilgın Araştırmaları