Ilgın'ın Osmanlı İdaresine Geçmesi
Anadolu Beylikleri devrinde Karamanlı-Osmanlı mücadeleleri devam ederken Ilgın'da zaman zaman el değiştirmiştir. Karamanoğlu Pir Ahmet'in Osmanlı ile aralarındaki anlaşmaları ihlal etmesi sonucu Fatih Sultan Mehmet'le arası iyice açılmış bunun üzerine Fatih Sultan Mehmet Han, Karamanoğlu Beyliğine son vermeye karar vermiş, Divan-ı toplayarak Sadrazam Mahmut Paşayı Karaman seferine memur etmişti.
Osmanlı, 1466 Yılında Sadrazam Mahmut Paşa komutasında 60.000 kişilik bir ordu ile Karaman üzerine yürüdü. Akşehir, Sadrazam Mahmut Paşaya kendiliğinden teslim oldu. Osmanlı ordusu buradan Ilgın üzerine yürüdü, Karamanoğlu Pir Ahmet Beyin ordusuyla Çiğil'de savaştılar. Akşehir ve Ilgın bölgesi Osmanlı hakimiyetine alındı. Ilgın Çiğil savaşı sırasında bozguna uğrayan Karamanoğulları, Konya bölgesinde Turgutoğullarıyla birleşerek Konya kalesi önlerinde Osmanlı ordusuna tekrar yenildi. Nihayet 1468 (H. 872) senesinde Ilgın'ında aralarında olan Karamanoğlu toprakları kesin olarak Osmanlı hakimiyetine girdi.
Osmanlılar tarafından Karaman ilinde asayiş temin edildikten sonra Fatih Sultan Mehmet Han, Gedik Ahmet paşaya bölgenin genel bir evkaf ve emlak tahririni yaptırmıştır. Tahriri büyük Türk alimleri Muslih-iddin ile Kasım yapmışlardır.
Defterdeki kayıtlara göre Karaman ili vilayetlere ve iki nahiyeye ayrılmaktadır. Ilgın da bu vilayetler içinde yer almaktadır. Vilayetler şunlardır. 1 Konya, 2 Larende, 3 Seydişehir, 4 Bozkır, 5 Beyşehri, 6 Akşehir, 7 Ilgın, 8 Niğde, 9 Suca-Ed-Din ve Anduğu, 10 Ürgüp, 11 Ereğli, 12 Aksaray, ve 13 Koçhisar'dır.
Nahiyeler ise, Karahisar ve Develü olmuştur.
Fatih'ten sonra 1493 (H. 907) yılında 2. Beyazıt zamanında Karaman ilinin ikinci bir Tahriri yapılmış, tahriri Hatip oğlu şöhretiyle tanınan Nasuhzade Haydar yapmış defteri de hattat Ali yazmıştır. Karaman İli o zaman Karaman vilayeti olarak adlandırılıp idari olarak yeniden düzenlenip 15 Kazaya ayrılıyordu.
1 Konya, 2 Bolvadin, 3 Çimeneli, 4 Akşehir, 5 Ilgın, 6 Niğde, 7 Anduğu, 8 Ürgüp, 9 Ereğli, 10 Aksaray, 11 Koçhisar, 12 Kayseri, 13 Ermenek, 14 Mut, ve 15 Gülnar kazalarıdır.
Ilgın, Anadolu yaylasının ortasında Osmanlı döneminde 150 Akçelik bir kaza olup Asker taifesinin çok olmasından dolayı sipahi kethüda yeri bulunduğuna ve bir Yeniçeri serdarı tarafından idare edildiği kayırlarda geçmektedir. Ilgın o dönemlerde de bu günkü gibi kıymetli olup çevresi bağlık bahçeliktir.
📍 Ilgındaki Hicri 1312 Miadi 1894 Tarihli II. Abdülhamid Han dönemi eseri, Redif Taburu binasındaki Sultan II. Abdülhamîd Han Tuğrası.
Ilgın Araştırmaları Beytullah YILDIRIM
https://ilginarastirmalari.blogspot.com
